Texte du 2020-12-12 - Kriagsschàda

 

12-12-2020

Kriagsschàda

Eweràll, bis ìn da heechschta Stufa vom Stààt, hehrt ma reda vom a Kriag, a Kriag gega dr Virüs, a Waltkriag gega da hìnterlìschtiga Fìnd, wo ìn àlla Kontinanter, nìt nur a Gsundheitkrisa verursàcht hàt, àwer o a Wìrtschàft-, Soziàl-, un Umwaltkrisa. Un dàs àlles mìtma Dominoeffakt, un a Unsìcherheitsgfühl wàs d Züakunft àbelàngt. Do heert ma tàgtaglig Spezialìschta wo àlles un’s Gegateil prediga. Chloroquin oder nìt Chloroquin ? Üssgàngssperra oder Stàllpflìcht ? Mìt oder ohna Bschinigung ? Ìmpfa oder nìt ìmpfa ? dàs sìnn so Froga. Gwìss d Ìmpfung hàt scho so viel Krànketa üssgrotta. Àwer do hàt dr Vertràuia eini uff dr Deckel biku. Drzüa erfàhrt ma àss Nochberslander, wo àss muschterhàft vorgstellt wora sìnn, plätzlig àn’s schwànka kämma. Doch s Lawa geht witter, leider nìt fer àlla.

Wenn ma vo Kriag reddt, dankt ma nàtirlig zerscht àn d Opfer, àwer ma müass o dr kollàteràl Schàda ìn Kàuif nah, wìe gsajt d Kriagsschàda. Wìe ìmmer sìnn etliga wo d Màrrona üssem Fiir hohla. Gwìssa uff legàler Àrt, àndera skrupellos, wenn nìt verbracherisch. Un ohna àltmodisch sìì, müass ma erkenna àss d soziàla Netzer, wo jo o ìhra güeta Sitta han, ìn dam Fàll mìthalfa fer d Litt Kàppalatz màcha, wenn nìt betriaga.

Da Kronavirüs brìngt nìt nur kärperliga Schàda, àwer o geischtliga un moràlischa Beschwarda, un dia derf ma nìt vernochlassiga.

Dia Pandemie hàt a vernìchtenda Wìrkung uff d Kìnder, obwohl àss sìe vo dr Krànkhet salbscht àschinshàlwer besser gschìtzt sìnn. Ma müass sìe nàtirlig uffem Làuifenda hàlta, àwer d Eltera därfa nìt ìhra Problemer, ìhra Zwifel, ìhra Ängschta, un wenn’s o unbewusst ìsch, uff d Kìnder ìwertràga. Wìe kà ma dr Jugend d wìdersprìchliga Benamma erklära vo dana wo sotta a Vorbìld sì fer sìe ? Zum Bispìel wàs dankt a Kìnd wo müass sah un mìterlawa wìe d Erwàchsena Miahj han fer d Gsundheitsvorschrìfta ihàlta, un sogàr standig kritisiara.

Jeder müass sorga, àn sim Plàtz, àss da verdàmmta Virüs, zu àllem Unheil wo ar scho àgrìchta hàt, nìt unserer Jugend ìhra Sorglosigkeit, un ìhr Vertràuia ìn d Züakunft vernìchtet.

LEXIQUE

d Kriagsschàda : les dommages de guerre
a hìnterlìschtiga Fìnd : un ennemi sournois
muschterhàft : exemplaire
d Màrrona üssem Fiir hohla : tirer les marrons du feu
Kàppalatz màcha : rendre dingue
vernochlassiga : négliger
uffem Làuifenda hàlta : tenir au courant
unbewusst : inconsciemment
d Sorglosigkeit : l’insouciance.

 

Yves BISCH