Texte du 2020-11-07 - Àngscht ewer Stàdt un Lànd

 

07-11-2020

Àngscht ewer Stàdt un Lànd

« Àngscht ewer d Stàdt » ìsch a Film mìtem Bebel, wo ìn da sìbziger Johra d Züaschàuier be-idruckt hàt. Hìt ìsch’s kè Film meh, un nìt nur a Stàdt, àwer o s Lànd, so z’sàga d gànza Walt ìsch betroffa. Doch ma brücht nìt witt geh, un nur um uns umma d Ohra spìtza fer feschtstella àss d Ängschta ewerhànd namma, Àngscht vom Virüs, oder vo àndera Krànkheta, Àngscht voma Àschlàg, vom màskiarta Üsslander, Àngscht vom Nochber, wo jetz zwààr o màskiart ìsch, Àngscht vo da Schucker, Àngscht fer ìn a Gschaft, ìn a Kìrch, ìn d Schüal geh, Àngscht fer zum Dokter, zum Dentist, ìn’s Laboràtorium, Àngscht vo Entlàssung, vo Àrwetlosikeit, Àngscht vo dr Züakunft, Àngscht vo da Bettwandala, vo da Schwowakafer, Àngscht àss uns dr Hìmmel uff dr Kopf kèijt. Ja o ìm Elsàss ìsch dr Moràl ìn da Socka !

A Frìnd üss dr Schwitz frogt sìch wo unser elsassischa Humor, unsera Salbschtironie àna ku ìsch, un hàt gschrìwa : « Ìch wìll ehrlig sìì, ìch hà mi beschta Wi un Whisky ìm Luftschutzkaller, (ja dàs gìbt’s ìn dr Schwitz noch ìn jedem Hüss) ! Un wenn dr Momant kummt, so wìll ìch mìch dert zruckziah, un mìch mìtra Àlkoholvergìftung veràbschida ! Ìch mächt sàga känna, ìch hà a scheen Lawa ghà, un wìll kè Àngscht vorem Tod hà, o wenn i noch garn a pààr Jährla àhanka mächt ! » Un a bàdischer Frìnd hàt’m sofort zruckgschrìwa : « I hock o zu dìr ìn dr Luftschutzkaller ; dü dr Whisky, un ìch dr Wi ! »

Eins ìsch sìcher, d Àngscht ìsch wìe dr Zorn a schlachta Berotera. Àwer wìe kà ma nìt Àngscht hà ? Wìe kà ma drgega kampfa ? Sìe nìt ìn Kàuif nah gìt’ra no meh Schwung.

Wenn d Àngscht z’stàrk ìsch fer sìe bemeischtera, bschaftiga èich, màcha ìrgend ebbis wo èira Ufmerksàmkeit konzentriart. Wenn ìhr nìt uff dr Àrwet sìnn, lüaga d Tele, nìt unbedìngt nur d Nohrìchta, triwa Sport o dheim ìn dr Stuwa, telefoniara ìm a Kumpel oder ìnra Frìndin, halfa ìn Menscha wo ìn dr Not sìnn. Ma kàt o baschla, lasa, schriwa, Kàrta spìela, Wìtz teila, o wenn sa fül sìnn, un bsunders làcha, ohna Zruckhàltung.

Màcha’s wìe normàlerwis dr Fàhrlehrer sina Schialer verlàngt : «’S ìsch do wo’n’r ànalüaga wo n’ìhr ànafàhra, un fer ìm a Hìnterniss üsswicha derf ma’s jo nìt si Blìck bstandig druff rìchta.

Àlso Kopf hoch, folga da Schutzmàsnàhma, un bliwa gsund !

LEXIQUE

be-idruckt : impressionné
d Ohra spìtza : dresser les oreilles
dr Moràl ìn da Socka : le moral dans les chaussettes
dr Àschlàg : l’attentat
d Bettwandala : les punaises de lit
d Schowakafer: les blattes
d Salbschtironie : l’autodérision
dr Luftschutzkaller : le bunker
a schlachlta Berotera : une mauvaise conseillère
d Ufmerksàmkeit : l’attention
a füla Wìtz : une blague pourrie
ohna Zrucklàltung : sans retenue.

 

Yves BISCH