Texte du 2020-10-03 - Hàn’i’s nìt gsajt

 

03-10-2020

Hàn’i’s nìt gsajt ?

« Da gehsch mr nìt ìns Wàsser vor ebb da kàsch schwìmma ! » ‘S ìsch nìt ìmmer so ditlig gsajt, àwer ìm Grund gnu wìrd dia Behàuiptung ìmmer àktüeller. Àlles müass vorgsah sìì, eweràll spànnt ma s Bàrabli uff fer d Veràntwortung uff ebber ànders schiawa. Un wenn ebbis schiaf geht, kà ma no stolz erklära : ‘s ìsch leider aso, àwer hàn’i’s nìt gsajt. Un ma hàt a riahwig Gwìssa, kàt d Hand ìn Unschuld wascha, wenn ma nìt no schàdafroh ìsch.

Uff àlli Fall ìsch’s nàtirlig eifàcher fer Àngscht ijàga, Unrüaih stìffta, un àlles verbiata, àss d Litt veràntwortlig màcha. Un dàs gìldet fer d Jugend wìe fer d Erwàchsena. Doch wenn dàs nìt scho ìn dr Kìndheit pflagt wìrd, ìsch’s hìntanoh schwaar iz’hola. Do dankt ma àn dr Schüalwag, wo’s nàtirlig bequahmer ìsch, d Schieler bis vor d Klàssatìra ìm Auto z’fiahra, àss ìhna làngsàm un mìt Geduld lehra d Gfohr vo da hìtiga Stroβa ìn Kàuif z’nah un z’bemeischtera.

Wìe kà ma ìn Litt wo ìmmer ewerbschìtz gsì sìnn, ìm a Lànd wo ìndividüella Frèiheit a Schlìsselwort ìsch, ibragla àss sìe sìch ewereimol ìn d’Hand mian nah, un uff gwìssa Vorteiler frèiwìllig verzìchta.

Hìt mian mìr mìt’ra schreckliga Pandemie umgeh ! Niamets ìsch ìn Sìcherheit vor dam hìnterlìschtiga Virüs. D wìddersprìchliga Maldunga vo da Veràntwortliga, vìelmol vo salbscht ernannta Experta, sogàr vo da Media, brìnga nàtirlig kè Sìcherheitsgfühl ìn d Bevälkerung.

Àm liabschta dat ma àlles àbsàga, sìch frèiwìllig isperra, un nur züalüaga wìe àndera sìch haargann fer àss mìr känna bsorgt, ernährt wara, kurz gsajt, àss mìr trotzdam känna lawa oder ewerlawa. No ìsch ma o sìcher àss, wenn ebbis pàssiart, eim hìntanoh niama kàt vorhàlta : « Hàn’i’s nìt gsajt ! »

Standig nur schwàrz sah, erobert unsera gànza Kràft, un dia Àngschtmàcherèi, brìngt a Klima wo jed Unternamma ìm Ei stìll lìgt. Um so meh wìe niama weiss wìe làng dàs Unheil noch düra wìrd !

Doch wenn jeder mìt Veràntwortungsgeischt umgeht, un àn dàs Sprìchtwort dankt : « Mina Frèiheit andet wo dina àfàngt », kàt’s nur salta schiaf geh.

LEXIQUE

Schàdafroh : se réjouir du malheur d’autrui
s Schlìsselwort : le maître-mot
ewergschìtzt : surprotégé
hìnterlìschtig : sournois
wìddersprìchliga Maldunga : des annonces contradictoires
ìm Ei stìll lìgt : tué dans l’œuf
S Unheil : la calamité

 

Yves BISCH