Texte du 2020-08-22 - Hundsdag un Starna

 

22-08-2020

Hundsdag un Starna

Han ìhr’s glasa ? D Zàhl vo da heisse Summerdag warda stàrk züenahma bis ìm Johr 2050 wenn dr Klimawachsel nìt àbgebramst wìrd. Dàs heisst wenn nìt viel weniger Triebhüsgàse, wie s Kohledioxid CO2, in d Atmosphäre üssagstosse warda. Wìssaschàftler rachna mìt 5 bis 25 Dag Hìtzwalla meh mìt Temperatura ewer 5 Gràd vo da Normale. Die heisse Periode zwìschem 23. Juli un 23. Àuigscht heisst ma d Hundsdag ìn dr Volksproch. Dàs hàt nìt z tüe mìt em liabe Hüsstier. Wenn mr schwìtza wie na Bar kummt ma nìt unbedingt uf dr Hund, wìrd ma nit ärmer. Da Üssdruck stàmmt vom a astronomische Ereignis : wenn s Starnbìld vom Grossa Hund (Sirius) mìt dr Sunna àm Himmel erschìent. Wàs numma ìm Hochsummer dr Fàll ìsch.

Han ìhr’s gsah ? Wenn dr Hìmmel klàr ìsch, glanzt àm Àfàng vo dr Nàcht a halla Starn àm Hìmmel ìn Rìchtung Südweschta. S’ìsch kei Starn, as sìn zwei Planete vo unsrem Sunnasystem, Jupiter un Saturn, wo üs unsera Sìcht gànz noch binànder sìn, àwer eigetlig Milliona Kilometer von anendàr entfarnt. Links, uff dr glicha Linie, funkelt dr Neptun. Un wenn dr Mond gega Mìtternàcht uffgeht schiint lìnks vo unserem Satellit oï s Liachtla vom Mars. A Blìck ìn dr Nàchthìmmel kà a Starnstunde warda.

Han ìhr’s gmerkt ? S’ìsch a Waschpla-Summer. Wenn ma dussa assa wìll uf da Terrasse, oder ìm Gràs, kämma sofort hungrige Waschpla gfloga. Dàs narvt àlli. Viel Litt han Àngscht gstocha z warda, wàs haftige àllergische Reaktione verursàcha kà. Nìt àlli Waschpla han a Stàchla wo dur d Menschahüt stacha kà. Sowieso stacha nur d Wiwla ; d Waschpla-Mannla màcha zwàr d glicha Bewegunga mìtem Hìnterteil, sìe känna àwer nìt stacha. Sìe bliewa sowieso standig ìm Nascht.

Han ìhr’s gwìsst ? Liewa ìsch, wenn dü üssehsch wie a Hardäpfelsàck, àwer àglüegt wìrdsch wie heissi pommes frites. Un noch a Spruch zum Summerschluss : Wer ìmmer àlles güet màcha wìll, verpàsst viellìcht dr scheenschta Fahler vo sim Lawa.

LEXIQUE

Hundsdag : jours de canicule
Triebhüsgase : gaz à effet de serre
Starnbìld : constellation
Starnstunde : heure décisive
Waschpla : guêpe
Hardäpfelsàck : un sac de pommes de terre

 

Adrien DENTZ