Texte du 2020-04-11 - Kurz Gedachtniss

11-04-2020

Kurz Gedachtniss

Coronavirüs, Kronavirüs, Covid 19 sìnn Wärter wo, kummt wàs wìll, d hìtiga Jugend nìt vergassa wìrd, sogàr dia wo hundert Johr àlt wara.

D ältera Generàtion behàuiptet àss sìe sona Pandemie no nia erlabt hàt. Doch dia wo vorem, wahrendem oder gli nonem Zweita Waltkriag gebora sìnn, han domìt a kurz Gedachtnis.

Mìr reda do nìt vom “Schwàrza Tod” ìm 14. Johrhundert, nìt amol vo “dr Spànischa Gripp” ànna 1918 mìt reschpektiv gschätzti 25 un 30 Milliona Todesopfer.

Ànna 1957, hàt “d Àsiàtischa Gripp” 100 000 Toda ìm Frànkrich, un ewer 2 Milliona ìn dr Walt verursàcht. Ànna 1968/69, sìnn 31 000 Menscha ìm Frànkrich un 1 Million ìn dr Walt àn dr “Hong-Kong Gripp” gstorwa.

D Errìnnerung àn dia Hong-Kong Gripp, àlso vor 50 Johr, ìsch komischerwiis ìm Pàpiirkorb vo dr Gschìchta glànda, un üssem volksstìmliga Unbewusstsein verschwunda.

Noch komischer ìsch àss sallamols, wo d Spitäler ewerrumpelt wora sìnn, ìn da Media küüm drvo greddt wora ìsch. D Zitunga sìnn bschaftigt gsì mìt dr Appolomission uff dr Mond, dr Kriag ìm Vietnam, d Folga vo Mai 68… ‘S kaam keinem i fer dr Stààt veràntwortlig z’màcha.

Hìt han d Zita g’andert. Ìsch’s besser oder schlachter ? ‘S ìsch eifàch ànderscht. Ma ìsch vo Morga bis Nàcht ìnformiart, d soziàla Netzwarcker ewerschwämma eim mìt Nohrìchta, àwer o mìt Fake News. Gwìssa erwàrta àlles vom a Wohlfàhrtstààt. Zum Glìck namma etliga bewundertswardiga Initiativa.

Vor lüter schreckliga Nohrìchta, vergìsst ma fàscht àss s Lawa witterscht geht mìt wàsses àm scheenschta hàt, Liawa, Schäpfung, gegasitiga Hìlf, Ufopferung, Wìderstàndfähigkeit, àwer leider o s Schlachschta, Hàss, Gwàlt, Kriminalität, Rasismus, Dummheit.

Ma müass leider feschtstella àsses ìmmer Pandemie ga hàt, un ìmmer noch ga wìrd, un àss si nìt unbedìngt bewusst vo Haxameischter ìn gheima Laboratorium verursàcht wìrd, àwer vìelmol dur dr Giir, d Ewernutzung vo dr Nàtür, Tiarer un Pflànza, un a màngelhàfta Wittsìcht vo da Menscha. Gann Àcht uff èich, èira Fàmìlia un ìhr Nawamensch ! Bliwa dheim !

LEXIQUE

kummt wàs will : quoiqu’il arrive
s volksstìmliga Unbewusstsein : l’inconscient populaire
Ewerrumpelt : débordé
d soziàla Netzwarcker : les réseaux sociaux
dr Wohlfàhrt stààt : l’État providence
d Schäpfung : la création
d Wìderstàndfähigkeit : la résistance avant la résilience
d Ewernutzung : la surexploitation
a màngelda Wittsìcht : un manque de prévoyance.

Yves BISCH